Ankara’nın eski yapı stokunu yakından ilgilendiren yeni bir düzenleme gündemde. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan Türkiye Bina Güçlendirme Yönetmeliği Taslağı görüşe açılırken, güçlendirme uygulamalarına ilişkin teknik standartların genişletilmesi hedefleniyor.

Ankara’da 703 bin hane eski yapılarda yaşıyor

TÜİK’in 2021 Bina ve Konut Nitelikleri Araştırması’na göre Ankara’da konutta yaşayan 1 milyon 874 bin 93 hanenin 192 bin 900’ü 1980 ve öncesinde inşa edilen binalarda bulunuyor.

1981-2000 döneminde yapılan binalarda yaşayan hane sayısı ise 510 bin 480. Böylece 2000 yılı ve öncesinde inşa edilmiş yapılarda yaşayan toplam hane sayısı yaklaşık 703 bin 380’e ulaşıyor. Bu rakam Ankara’daki hanelerin yaklaşık yüzde 37,5’ine karşılık geliyor.

Ancak bu verinin riskli bina sayısını göstermediği özellikle belirtiliyor.

Güçlendirmede yeni teknik standartlar geliyor

Taslakla birlikte kolon, kiriş ve perde güçlendirmesinin yanı sıra enerji sönümleyici sistemler, deprem yalıtımı, temel güçlendirme ve dıştan güçlendirme gibi yöntemlerin tasarım ve uygulama esaslarının belirlenmesi planlanıyor.

Düzenlemede ayrıca ön üretimli betonarme ve yığma yapılar için yeni bölümlere yer veriliyor.

Her eski bina riskli kabul edilmeyecek

Bir binanın yalnızca yaşına bakılarak depreme dayanıksız olduğu sonucuna varılamıyor. Güçlendirme kararı; zemin koşulları, taşıyıcı sistem, beton dayanımı, donatı durumu, projeye uygunluk ve mühendislik analizleri sonucunda belirleniyor.

Bu nedenle Ankara’daki 703 bin hane, doğrudan “riskli yapı” kapsamında değerlendirilmiyor. Rakam, başkentteki eski yapı stokunun büyüklüğünü ve güçlendirme ihtimalinin oluşturabileceği potansiyeli gösteriyor.

Güçlendirme mi, yeniden yapım mı?

Taslak gerekçesinde mevcut yapı stokunun tamamının kısa sürede yenilenmesinin ekonomik, sosyal ve çevresel açıdan mümkün olmadığına dikkat çekiliyor. Mühendislik açısından uygun binalarda güçlendirme, bu nedenle yıkıp yeniden yapmaya alternatif olarak öne çıkıyor.

Ancak karar verilirken binanın ekonomik ömrü, arsa değeri, imar hakları, güçlendirme maliyeti ve yeniden yapım maliyeti gibi unsurların birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.

Türkiye Bina Güçlendirme Yönetmeliği şu an için taslak aşamasında bulunuyor.