İstanbul’da kentsel dönüşüm çalışmaları hız kazanırken, yıkılan binalardan geriye kalan malzemeler de yeni bir ekonomik değer alanı oluşturdu. Çalışır durumdaki kombi, klima ve peteklerden bakır kablo, pirinç batarya ve alüminyum doğramalara kadar birçok malzeme ikinci el veya hurda olarak değerlendirilebiliyor.

Türkiye Gazetesi’nin özel haberine göre, uzmanlar ortalama bir binadan 250 bin ila 750 bin lira arasında dönüşebilir malzeme çıkabileceğini belirtiyor.

En büyük değer demirde

Yıkılan betonarme yapılarda ekonomik değerin önemli bölümünü inşaat demiri oluşturuyor. Örneğin 20 daireli, 5 katlı ve 1.500-2.000 metrekare büyüklüğündeki eski bir binanın taşıyıcı sisteminde yaklaşık 27 ila 68 ton brüt inşaat demiri bulunabiliyor.

Demirin tamamının geri kazanılması mümkün olmasa da, diğer metal ve tesisat malzemeleriyle birlikte ortaya çıkan toplam değer dönüşüm sürecinde önemli bir kalem haline geliyor.

Hurda gelirinde sözleşme belirleyici

Yıkımdan çıkan malzemelerin kime ait olacağı konusunda ise otomatik olarak müteahhidi işaret eden genel bir kural bulunmuyor. Maliklerle müteahhit arasında imzalanan sözleşmede hurda gelirinin paylaşımı açıkça düzenlenebiliyor.

Bazı durumlarda yıkım firmasının elde ettiği malzemenin bedeli, yıkım maliyetinden mahsup edilebiliyor.

Geri kazanım şartları da bulunuyor

Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmelik kapsamında, yıkım sırasında geri kazanılabilir malzemelerin kaynağında ayrılması ve öncelikle yeniden kullanılması, bunun mümkün olmadığı durumlarda ise geri kazanılması öngörülüyor.

Bu nedenle bina sahiplerinin dönüşüm sözleşmesi imzalarken yalnızca yeni konutun özelliklerini değil, eski binadan çıkacak hurda ve kullanılabilir malzemelerin nasıl değerlendirileceğini de açıkça belirlemesi önem taşıyor.

Kaynak: Türkiye Gazetesi