Türkiye’de konut fiyatları ile gelirler arasındaki makas giderek açılıyor. Birleşmiş Milletler İnsan Yerleşimleri Programı’nın (UN-Habitat) Dünya Kentler Raporu’na göre, ortalama fiyatlı bir konut satın alabilmek için Türkiye’de bir hanenin 12,6 yıllık gelirini biriktirmesi gerekiyor. Türkiye bu oranla 183 ülke arasında 134’üncü sırada yer alıyor.

Konut için gereken gelir dünya ortalamasını aştı

Türkiye’de konut satın almak için gereken gelir süresi dünya ortalaması olan 11,2 yılın üzerine çıkarken, bazı ülkelerde konuta erişim çok daha kolay durumda. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nde ortalama bir konut için yaklaşık 3 yıllık hane geliri yeterli olurken, Belçika’da 6,5, Danimarka’da ise 6,6 yıllık gelir gerekiyor.

Almanya’da 10,7, Avusturya’da 10,3 yıllık gelire ihtiyaç duyuluyor.

Ev sahipliği oranı yüzde 56,1’e düştü

Türkiye’de oturduğu konutun sahibi olanların oranı da geriledi. 2020’de yüzde 57,8 olan ev sahipliği oranı, dört yıl üst üste düşerek 2024’te yüzde 56,1’e indi.

Aynı dönemde AB ülkelerinde ortalama ev sahipliği oranı yüzde 68,4 olarak kaydedildi. Böylece Türkiye ile AB ortalaması arasındaki fark 12,3 puana çıktı.

Konut fiyatı beş yılda 12 kat arttı

Konut fiyatlarındaki yükseliş, gelir artışının üzerinde seyretti. TÜİK verilerine göre yıllık ortalama hanehalkı kullanılabilir geliri 2020’de 69 bin 349 TL’den 2025’te 662 bin 414 TL’ye yükseldi.

Merkez Bankası verilerine göre Türkiye’de ortalama konut metrekare fiyatı ise 2020’de 3 bin 577 TL iken 2026’da 48 bin TL seviyesine yaklaştı. Böylece 100 metrekarelik bir konutun gösterge değeri yaklaşık 358 bin TL’den 4,8 milyon TL’ye çıktı.

İstanbul’da ilk etapta 1.071 sosyal konut kiralanacak

Konut fiyatlarının gelirlerden kopmasıyla birlikte sosyal kiralık konut modeli de gündeme geldi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, İstanbul’da toplam 15 bin sosyal konutun kiraya verileceğini açıkladı.

İlk etapta 1.071 konutun Ekim 2026’da teslim edilmesi planlanıyor. Projeye başvuracak hanelerde aylık ortalama net gelirin 100 bin TL’yi aşmaması ve başvuru sahibinin üzerine konut tapusu bulunmaması şartı aranıyor.

Teslimin ardından ilk 12 ay kira artışı yapılmayacak. Sonraki ilk ocak ayında ise kira bedeli TÜFE oranına göre güncellenecek.