Yabancıların taşınmaz edinimi yoluyla Türk vatandaşlığı kazanma sürecinde kullanılan değerleme raporlarına ilişkin uygulama değiştirildi. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü (TKGM), 2024/2 sayılı Genelge’yi 28 Eylül 2026 tarihli Makam Oluru ile güncelledi. Düzenlemeyle değerleme raporlarının hazırlanmasında yeni bir uygulamaya geçildi.

Değerleme kuruluşlarında yeni dönem

Önceki uygulamada vatandaşlık kazanımına yönelik taşınmaz işlemlerinde değerleme raporlarının GEDAŞ Gayrimenkul Değerleme A.Ş. tarafından hazırlanması gerekiyordu. 2024/2 sayılı önceki genelgede bu yetki GEDAŞ’a verilmişti.

Güncellenen düzenlemeyle ise vatandaşlık başvurularında kullanılacak raporların SPK tarafından yetkilendirilmiş değerleme kuruluşlarınca hazırlanabilmesine imkan sağlandı. Yetkili kuruluşların Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği (TDUB) üyeliğinin aktif olması ve Taşınmaz Değerleme Bilgi Sistemi’ne (TADEBİS) dahil bulunması gerekiyor.

Kuruluşu başvuru sahibi seçebilecek

Yeni uygulamada başvuru sahibi, değerleme talebinin amacına uygun seçenek üzerinden değerleme kuruluşunu seçebilecek. Seçim, tercihe bağlı olarak yapılabileceği gibi otomatik algoritma üzerinden de gerçekleştirilebilecek.

Değerleme başvuruları Web Tapu üzerinden yapılacak. Ücret ve ödeme süresine ilişkin bilgiler başvuru sahibine SMS veya e-posta yoluyla iletilecek. Ödeme gerçekleşmeden değerleme kuruluşuna iş ataması yapılmayacak.

Raporun geçerlilik süresine dikkat

Tapu işlemlerinde kullanılacak değerleme raporları 12 ay süreyle geçerli olacak. Sürenin dolması halinde işlem öncesinde yeni rapor hazırlanması gerekecek.

Raporun süresi dolmamış olsa bile taşınmazın değerini etkileyebilecek yeni bir durumun tapu siciline işlenmesi halinde raporun yenilenmesi istenecek. Cins değişikliği, yola terk, irtifak hakkı tesisi ve bazı şerh ve beyanlar bu kapsamda değerlendiriliyor.

Raporlarda teknik şartlar aranacak

Güncellenen kurallar kapsamında değerleme raporlarında sorumlu değerleme uzmanı, denetmen ve değerleme uzmanı olmak üzere en az üç kişinin imzası bulunacak. Ayrıca taşınmazın fotoğrafları rapora eklenecek ve mimari proje ile mevcut durum karşılaştırılacak.

Tapu işlemlerinde taşınmazın piyasa değeri esas alınırken, yasal kullanıma esas piyasa değeri de bilgilendirme amacıyla raporda gösterilecek.

Eksik veya hatalı rapordan kuruluş sorumlu

TKGM’nin sorumluluğu raporların şekli incelemesiyle sınırlı tutuluyor. Raporda yer alan bilgilerin doğruluğu ile yanlış veya eksik bilgilerden doğabilecek zararlardan raporu hazırlayan kuruluş ve imzası bulunan personel sorumlu olacak.

Usulüne uygun hazırlanmadığı tespit edilen raporlar ise gerekli idari ve hukuki işlemlerin yapılması amacıyla Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği’ne iletilecek.