Çevreyi korumak ve geri dönüşümü teşvik etmek amacıyla hayata geçirilen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) sistemi, bu kez fiyat artışlarıyla gündeme geldi. Sistemin uygulanmaya başlamasının ardından başta ambalajlı su olmak üzere soda, gazoz ve kutu içeceklerde dikkat çeken zamlar yapılması üzerine Ticaret Bakanlığı harekete geçti.

Bakanlık denetim sürecini başlattı

Ticaret Bakanlığı, plastik, cam ve metal ambalajlı içeceklerdeki fiyat artışlarına yönelik üretici, tedarikçi ve perakende satış noktalarında denetim başlatıldığını açıkladı. Bakanlık, gerçek maliyet artışını aşan ve tüketiciyi mağdur eden fiyat uygulamalarının "haksız fiyat" kapsamında değerlendirileceğini belirterek, mevzuata aykırı hareket eden işletmelere gerekli idari yaptırımların uygulanacağını duyurdu.

Zamlar yüzde 25'i aştı

DOA sisteminin yürürlüğe girmesinin ardından bazı markaların ürünlerine 3 ila 5 TL arasında zam yaptığı görüldü. Böylece 5 TL seviyesinde satılan 500 mililitrelik suyun fiyatı 7,25 TL'ye kadar yükselirken, farklı markalarda da benzer oranlarda artışlar yaşandı. Cam şişe maden suyu, gazoz ve metal kutulu içeceklerde de yüzde 20 ila 35 arasında fiyat artışları dikkat çekti.

DOA sistemi nasıl işliyor?

DOA sistemi kapsamında tüketiciler, depozitolu ambalajları iade ettiklerinde ürün başına 1 TL geri ödeme alıyor. Depozito bedeli kamu bütçesinden karşılanmıyor. Sistemin finansmanı, üretici firmaların ürünlerini piyasaya sürmeden önce depozito bedelini Türkiye Çevre Ajansı'nın yönettiği fona yatırmasıyla sağlanıyor. Tüketici ürünü satın alırken bu bedeli ödüyor, ambalajı iade ettiğinde ise tutar dijital olarak e-Cüzdan hesabına aktarılıyor.

Rekabet Kurumu da süreci takip ediyor

Tüketici Konfederasyonu (TÜKONFED) Başkan Vekili Av. İbrahim Güllü, fiyat artışlarıyla ilgili çok sayıda şikâyet aldıklarını belirterek konuyu hem Ticaret Bakanlığı'na hem de Rekabet Kurumu'na taşıdıklarını söyledi. Güllü, "Su gibi temel bir üründe enflasyon, akaryakıt veya asgari ücretle açıklanamayacak zamlar yapıldı. Firmalar DOA'yı maliyet diye etiketlere yansıtıp kâr marjını artırdı. Bu da tüketicinin cebinden ekstra para çekmek anlamına geliyor. Kısaca çevre için faydalı bir sistem tüketici aleyhine kötüye kullanıldı." ifadelerini kullandı.