Dünya genelinde zamanı ölçme ve senkronize etme yöntemlerinde değişikliğe gidilmesi gündemde. Atom saatleri son derece hassas zaman ölçümü sağlarken Dünya’nın dönüş hızının değişmesi, iki zaman ölçümü arasında fark oluşmasına neden oluyor. Bu farkı gidermek amacıyla kullanılan “artık saniye” uygulamasının ise teknolojik sistemlerde yarattığı sorunlar nedeniyle sona erdirilmesi hedefleniyor.

Artık saniye neden kaldırılmak isteniyor?

Atom saatleri ile Dünya’nın dönüşüne dayalı zaman arasındaki uyumu korumak için geçmişte belirli aralıklarla saatlere bir saniye eklendi. Ancak bu uygulama, bazı dakikaların 60 yerine 61 saniye sürmesine yol açarak dijital sistemlerde zaman senkronizasyonu sorunları oluşturdu.

Reddit ve LinkedIn gibi platformlarda yaşanan bazı teknik aksaklıklar, artık saniyenin dijital altyapılar açısından yarattığı riskleri gündeme taşıdı. Hava yolu operasyonları ve küresel iletişim ağları da hassas zaman senkronizasyonunun önemli olduğu alanlar arasında bulunuyor.

Dünya’nın zaman zaman daha hızlı dönmesi, gelecekte saatlerden bir saniye çıkarılmasını gerektirebilecek “negatif artık saniye” ihtimalini de gündeme getirdi. Böyle bir uygulamanın mevcut teknolojik sistemler için yeni sorunlar yaratabileceği değerlendiriliyor.

Yeni sistem nasıl işleyecek?

Versailles’da düzenlenen uluslararası konferansta alınan kararlar doğrultusunda, atom saatleri ile Dünya’nın dönüşüne dayalı zaman arasındaki farkın daha geniş bir aralıkta yönetilmesi yaklaşımı benimsendi. Amaç, düzenli olarak saniye ekleme veya çıkarma ihtiyacını azaltmak ve uzun vadede ortadan kaldırmak.

Yeni yaklaşımın, ilk büyük zaman düzeltmesine duyulan ihtiyacı binlerce yıl öteleyebileceği belirtiliyor.

Günlük hayat etkilenecek mi?

Düzenlemenin hayata geçirilmesi halinde vatandaşların günlük yaşamında doğrudan bir değişiklik beklenmiyor. Akıllı telefonlar ve bilgisayarlar zamanı göstermeyi sürdürecek; işe, okula veya randevulara gidilen saatler değişmeyecek.

Değişikliğin esas olarak internet altyapıları, küresel finans piyasaları, uydu sistemleri ve hava yolu ağları gibi hassas zaman senkronizasyonuna ihtiyaç duyan teknolojik alanları etkilemesi bekleniyor.

Kritik tarih Mayıs 2027

Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 69 ülkenin katılımıyla yapılması beklenen oylamada artık saniye uygulamasının geleceği ele alınacak. Düzenlemenin kabul edilmesi halinde yeni uygulamanın Mayıs 2027’de yürürlüğe girmesi öngörülüyor.

2022’de yapılan uluslararası toplantıda, artık saniye uygulamasının 2035 yılına kadar kademeli olarak sona erdirilmesi yönünde karar alınmıştı. Yeni düzenlemeyle bu takvimin öne çekilmesi hedefleniyor.