Üniversite mezunu olmak, iş bulma konusunda artık tek başına yeterli olmuyor. Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) yayımladığı Yükseköğretim İstihdam Göstergeleri, 2015-2024 yılları arasında lisans eğitimini tamamlayan gençlerin en az beşte birinin 2025 itibarıyla kayıtlı bir işte çalışmadığını gösterdi.

Sağlık ve mühendislik öne çıkıyor

Verilere göre istihdam oranının yüzde 80'in üzerinde olduğu alanlar yalnızca sağlık-refah ile mühendislik ve inşaat oldu. Eğitim fakültesi mezunlarının dörtte biri iş bulamazken, sosyal bilimler, gazetecilik ve enformasyon mezunlarında bu oran yüzde 31,3'e ulaştı. Sanat ve beşeri bilimler mezunlarının istihdam oranı ise yüzde 60,86'da kaldı.

Kadın mezunlarda tablo daha da dikkat çekiyor. Sanat ve beşeri bilimler alanından mezun kadınların yalnızca yüzde 52,61'i kayıtlı istihdamda yer alıyor.

Mezuniyet sonrası ilk iş aylar sürüyor

TÜİK verileri, mezunların iş bulma sürecinin de uzadığını ortaya koyuyor. Sağlık ve refah alanında ilk işe yerleşme süresi ortalama 9 ay olurken, mühendislik, imalat ve inşaat mezunlarında bu süre 11,58 aya yaklaşıyor.

İş, yönetim ve hukuk mezunları ortalama 18,32 ayda, sosyal bilimler mezunları 17,71 ayda, sanat ve beşeri bilimler mezunları ise yaklaşık 16 ayda ilk işine kavuşabiliyor.

Mezunlar kendi alanı dışında çalışıyor

Veriler, iş bulan üniversite mezunlarının önemli bölümünün eğitim aldığı meslek dışında çalıştığını da ortaya koydu. Tıp mezunlarının yaklaşık beşte biri farklı bir alanda istihdam edilirken, mühendislik mezunlarının üçte biri kendi uzmanlık alanı dışında çalışıyor.

Sosyal bilimler, gazetecilik ve enformasyon mezunlarının yüzde 80'i, doğa bilimleri, matematik ve istatistik mezunlarının ise yüzde 60'ı eğitimini aldığı alan dışında çalışmak zorunda kalıyor.

Uzmanlar, bu tablonun hem gençlerin kariyer planlarını olumsuz etkilediğini hem de eğitime yapılan yatırımların verimliliğini azalttığını değerlendiriyor.