Çinli otomotiv üreticisi BYD'nin Manisa'da kurmayı planladığı üretim tesisini askıya almasının ardından, yatırım kapsamında sağlanan devlet desteklerinin akıbeti netleşmeye başladı. Teşvik mevzuatı kapsamında şirket için hukuki ve idari süreç işletilecek.

2024'te anlaşma imzalanmıştı

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile BYD arasında 2024 yılında imzalanan anlaşma doğrultusunda, Manisa'da yıllık 150 bin araç üretim kapasitesine sahip bir fabrikanın kurulması ve tesisin 2026 yılı sonuna kadar üretime başlaması planlanıyordu. Ancak geçen iki yılda yatırım yönünde somut bir adım atılmadı. BYD de kısa süre önce yaptığı açıklamayla Manisa yatırımını askıya aldığını duyurdu.

Teşviklerin akıbeti Meclis gündemine taşındı

Yatırımın durdurulmasının ardından, şirkete sağlanan teşviklerin geri alınıp alınmayacağı konusu TBMM gündemine geldi. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Fatih Kacır, milletvekillerinin soru önergelerine verdiği yanıtta, yatırımın proje bazlı teşvik sistemi kapsamında desteklendiğini hatırlatarak, yatırımın şartları, takvimi ve firmanın yükümlülüklerinin mevzuat çerçevesinde belirlendiğini ifade etti.

Kacır, teşviklerin geri ödenmesine ilişkin hükümler ile yatırımcılara uygulanacak yaptırımların BYD için de geçerli olduğunu belirterek, "Tüm süreçlerde kamunun hak ve menfaatleri güçlü şekilde teminat altına alınmıştır" dedi.

Vergiler faiziyle tahsil edilecek, arazi geri alınacak

Proje bazlı yatırım teşvikleri kapsamında, BYD'nin yatırım taahhüdünü yerine getirmemesi nedeniyle devlete sunulan teminat mektuplarının devreye alınması bekleniyor. Ayrıca şirketin gümrük vergisi muafiyetiyle Türkiye'ye getirdiği araçlar için ödemediği vergilerin gecikme faiziyle birlikte tahsil edilmesi öngörülüyor.

Türkiye Gazetesi'nde yer alan habere göre, yatırım gerçekleşmediği için BYD'nin yüzde 40 ilave gümrük vergisi muafiyetinden yararlandığı araçlar normal vergi tarifesi üzerinden değerlendirilecek ve oluşan kamu zararı tahsil edilecek. Manisa Organize Sanayi Bölgesi'nde fabrika için tahsis edilen yatırım arazisi de geri alınacak.