Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, hafriyat ve inşaat yıkıntı atıklarının yönetiminde köklü bir değişikliğe gidiyor. İnşaat sektöründe çevre dostu bir dönemin kapılarını aralayan Bakanlık, hafriyat toprağı ile inşaat ve yıkıntı atıklarına yönelik hazırladığı yeni yönetmeliği duyurdu. Düzenleme, atıkların sadece bertaraf edilmesini değil, kaynağında ayrıştırılarak birer ekonomik değere dönüştürülmesini esas alıyor.

Ekonomiye kazandırma hedefi yüzde 40!

Yeni sisteme göre, tehlikeli sınıfına girmeyen inşaat ve yıkıntı atıklarının en az yüzde 40'ının 2035 yılına kadar geri dönüşüm, yeniden kullanım veya farklı geri kazanım yöntemleriyle ekonomiye dahil edilmesi planlanıyor. Doğal kaynakların korunması amacıyla, hafriyat toprağının öncelikle çıktığı şantiye alanında değerlendirilmesi şart koşuluyor. Yerinde kullanımı mümkün olmayan topraklar ise yalnızca resmi izinli döküm sahalarına nakledilebilecek.

Kaçak döküme dijital takip engeli geliyor

Doğayı koruma adına deniz, göl, akarsu yatakları ve izinsiz alanlara hafriyat dökülmesi tamamen yasaklanıyor. Bu yasağın denetimi için dijital teknolojilerden yararlanılacak; atık taşıyan tüm araçlara takip sistemleri takılması ve özel belge bulundurulması zorunlu hale gelecek.

Ayrıca, binaların yıkım sürecinde 'seçici yıkım' modeli uygulanacak. Bu modelle birlikte; metal, ahşap ve plastik gibi geri dönüştürülebilir malzemeler, yıkım esnasında diğer atıklardan ayrıştırılacak. Böylece bitkisel toprak, hafriyat toprağı ve inşaat atıklarının birbirine karışması önlenecek.

Artık kirleten ödeyecek

Bakanlık, çevre kirliliğine neden olan maliyetlerin atığı üreten tarafından karşılanmasını öngören 'kirleten öder' ilkesini daha aktif işletecek. Atığın toplanmasından geri kazanımına kadar tüm süreçlerin maliyeti atık üreticisine ait olacak.

Yeni dönemde geri kazanım tesislerinin bulunduğu bölgelerde, dönüştürülebilir atıkların vahşi depolama alanlarına atılmasına müsaade edilmeyecek. Tarım arazileri, su havzaları ve yerleşim yerlerinin yakınına hafriyat döküm sahası kurulması ise kriterlerin sıkılaştırılmasıyla tamamen engellenecek.

Kaynak: GZT