Türkiye’de konut fiyatları TL bazında yükselmeyi sürdürse de artış hızının enflasyonun altında kalması piyasadaki dengeleri değiştirdi. TCMB verilerine göre konut fiyatları temmuz ayında aylık yüzde 1,5, yıllık yüzde 25 arttı. Enflasyondan arındırıldığında ise yıllık bazda yüzde 5,1 geriledi.

Fiyatlar düşüyor mu?

Prof. Dr. Burak Arzova, reel fiyatlardaki gerilemenin konutların etiket fiyatlarının düştüğü anlamına gelmediğini belirtti. Dolar bazında aynı ölçüde bir düşüş olmadığını ifade eden Arzova, yüksek faizlerin de talep üzerinde baskı oluşturduğunu söyledi.

Arzova, "Konut satışlarının önündeki en büyük etken, verilen yüksek faizler nedeniyle TL'nin şu anda cazip halde olması" diyerek kredi faizleri ve yüksek peşinat gereksiniminin özellikle orta ve düşük gelir grubunun konuta erişimini zorlaştırdığını vurguladı.

Konut satışları geriledi

TÜİK verilerine göre temmuzda 123 bin 603 konut satıldı. Yıllık bazda satışlar yüzde 17 düşerken ilk el satışlar yüzde 8,6, ikinci el satışlar yüzde 20,8 geriledi. Ocak-temmuz döneminde toplam satış 823 bin 119 oldu.

Buna karşın ipotekli satışlar temmuzda yüzde 23,7 arttı. Yılın ilk yedi ayında da ipotekli satışlarda yüzde 30,9’luk yükseliş kaydedildi.

İlk kez ev alacaklar zorlanıyor

Ekonomist Doç. Dr. Oğuz Demir, piyasadaki tabloyu bir düzeltme dönemi olarak değerlendirdi. Ancak reel fiyatlardaki gerilemenin konutun yeniden erişilebilir hale geldiği anlamına gelmediğini belirten Demir, "Konut çok yüksek bir seviyeden reel olarak geriliyor. Yüksek bir dağın zirvesinden birkaç basamak aşağı inmek, başlangıç noktasına dönmek anlamına gelmiyor" dedi.

Demir’e göre mevcut koşullarda yüksek birikimi olmayan ve yalnızca ücret geliriyle yaşayan ilk kez ev alıcıları dezavantajlı durumda.

Kiralar fiyatlardan hızlı yükseliyor

Konut fiyatlarında reel gerileme yaşanırken kiralarda artış devam ediyor. TCMB’nin Yeni Kiracı Kira Endeksi temmuzda yıllık yüzde 28,4 yükseldi. Aynı dönemde artış İstanbul’da yüzde 32,4, Ankara’da yüzde 28,6 ve İzmir’de yüzde 26,3 oldu.

Uzmanların beklentisi ne?

Uzmanlar, konut fiyatlarında TL bazında sert bir düşüşü şu aşamada ana senaryo olarak görmüyor. Yüksek enflasyon beklentileri, arsa ve inşaat maliyetleri ile satıcıların nominal fiyat indirimine direnmesi nedeniyle fiyatların daha çok enflasyonun altında artarak reel olarak gerilemesi bekleniyor.

Konutun yeniden erişilebilir hale gelmesi için ise yalnızca faiz ve fiyatların değil, gelir, finansman, arz, kira ve vergi politikalarının birlikte ele alınması gerektiği belirtiliyor.