Türkiye’de konut fiyatları ile gelir arasındaki ilişki son 13 yılda dikkat çekici biçimde değişti. Konutun kaç aylık maaşa denk geldiğine bakıldığında artış sınırlı görünürken, kredi maliyetleri hesaba katıldığında ev sahibi olmak özellikle sabit gelirli çalışanlar için çok daha zor hale geldi.

Oksijen’in TCMB konut fiyatları ve konut kredisi verileriyle yaptığı karşılaştırmaya göre, 2013’te Türkiye genelinde 100 metrekarelik ortalama bir konutun fiyatı 141 bin 130 TL seviyesindeydi. Aynı dönemde 1/4 derecedeki öğretmenin maaşı 2 bin 469 TL oldu. Buna göre bir ev yaklaşık 57 aylık maaşa karşılık geliyordu.

2026’da ise aynı büyüklükteki konutun fiyatı 5 milyon 189 bin TL’ye, öğretmen maaşı 83 bin 254 TL’ye yükseldi. Böylece konutun maaşa oranı yaklaşık 62 aya çıktı. Yani ev fiyatı nominal olarak 37 kat artmasına rağmen maaş bazındaki değişim daha sınırlı kaldı.

Asıl fark kredi maliyetinde oluştu

Hesaplamada konut bedelinin yüzde 25’inin peşin, yüzde 75’inin ise 120 ay vadeli krediyle karşılandığı varsayıldı. 2013’te aylık kredi taksiti 1.357 TL olurken, bu tutar öğretmen maaşının yüzde 55’ine denk geliyordu.

2026’da ise Türkiye ortalamasındaki konut için aylık taksit 109 bin 543 TL’ye yükseldi. Bu rakam, 83 bin 254 TL’lik öğretmen maaşının yüzde 131,6’sına karşılık geliyor.

İstanbul’da yük daha da ağır

İstanbul’da 100 metrekarelik konutun öğretmen maaşına oranı 2013’te 97,6 maaşken 2026’da 104,9 maaşa çıktı. Ancak kredi taksitindeki fark çok daha belirgin oldu. 2013’te maaşın yüzde 93,8’ine denk gelen taksit yükü, sonraki yıllarda yüzde 200’ün üzerine çıktı.

Gayrimenkul değerleme uzmanı Dr. Ahmet Büyükduman, özellikle büyükşehirlerde krediye erişimin ciddi bir sorun haline geldiğini belirtirken, asıl kırılmanın konut fiyatından çok finansman maliyetinde yaşandığına dikkat çekiyor.