Devlet veya belediyeler, kamu yararı bulunan projeler kapsamında özel mülkiyetteki taşınmazları kamulaştırabiliyor. Yol, okul, hastane ve altyapı yatırımları gibi projelerde gündeme gelen kamulaştırma sürecinde mülk sahiplerinin önemli hakları bulunuyor.

Özellikle kendisine kamulaştırma tebligatı ulaşan kişilerin, taşınmaz için belirlenen bedeli, işlemin dayanağını ve yasal süreleri dikkatle takip etmesi gerekiyor.

Kamulaştırma hangi aşamalardan geçiyor?

1. Kamu yararı ve proje belirleniyor

İlk aşamada taşınmazın hangi kamu projesi kapsamında kamulaştırılacağı belirleniyor. Mülk sahibinin taşınmazının projede nasıl kullanılacağını öğrenmesi önem taşıyor.

2. Taşınmaza değer biçiliyor

Taşınmazın değeri belirlenerek malikine bir bedel teklif ediliyor. Hesaplamada konum, yüzölçümü, imar durumu, kullanım şekli ve değeri etkileyen diğer özelliklerin dikkate alınması gerekiyor.

Mülk sahibi, kendisine sunulan bedeli kabul etmek zorunda değil. Tarafların anlaşması halinde süreç uzlaşma üzerinden ilerleyebiliyor.

3. Anlaşmazlıkta mahkeme devreye giriyor

Bedel konusunda uzlaşma sağlanamazsa kamulaştırma bedelinin mahkeme tarafından belirlenmesi gündeme geliyor. Bu aşamada bilirkişi incelemesi yapılarak taşınmazın değeri tespit ediliyor.

Maliklerin bilirkişi raporundaki hesaplamaları ve kullanılan emsalleri incelemesi, varsa itirazlarını yasal süre içinde yapması önem taşıyor.

4. Bedel ödeniyor, taşınmaz kamu adına tescil ediliyor

Gerekli hukuki işlemlerin tamamlanması ve belirlenen bedelin ödenmesiyle taşınmaz kamu adına tescil edilebiliyor. Bu aşamada tebligat tarihleri ve başvuru sürelerinin kaçırılmaması gerekiyor.

Kamulaştırma bedeline itiraz edilebilir mi?

Teklif edilen bedelin taşınmazın gerçek değerini yansıtmadığını düşünen maliklerin hukuki yollara başvurma imkanı bulunabiliyor. Bu değerlendirmede emsal taşınmazlar, imar durumu, yüzölçümü ve taşınmazın diğer özellikleri önem taşıyor.

Mahkeme sürecinde hazırlanan bilirkişi raporları da bedelin belirlenmesinde dikkate alınıyor. Rapordaki hesaplamalara ilişkin itirazların ilgili yasal süreler içerisinde yapılması gerekiyor.

Kamulaştırılan taşınmaz geri alınabilir mi?

Bazı şartların oluşması halinde kamulaştırılan taşınmazın eski maliki veya mirasçıları tarafından geri alınması mümkün olabiliyor. Ancak taşınmazın belirli bir süre kullanılmaması tek başına her durumda geri alma hakkı doğurmuyor.

Kamulaştırmanın amacı, taşınmazın kullanım durumu ve kanunda öngörülen diğer şartların birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.

Tebligat tarihini mutlaka takip edin

Kamulaştırma sürecinde mülk sahiplerinin öncelikle işlemin hangi proje için yapıldığını, taşınmazın ne kadarının kamulaştırıldığını ve teklif edilen bedelin nasıl hesaplandığını kontrol etmesi gerekiyor.

Belgelerin incelenmeden imzalanmaması, bilirkişi raporlarının kontrol edilmesi ve itiraz ya da diğer hukuki başvuru sürelerinin kaçırılmaması önem taşıyor. Özellikle yüksek değerli taşınmazlarda uzman hukuki destek alınması da değerlendirilebilir.