Gayrimenkul piyasasında uzun süredir tartışılan ilan fiyatları ile gerçek satış bedelleri arasındaki farkın azaltılması için önemli bir adım atılıyor. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından hayata geçirilen Değer Bilgi Merkezi, yapay zeka destekli altyapısıyla taşınmazların gerçek piyasa değerini belirleyerek daha şeffaf ve güvenilir bir sistem oluşturmayı hedefliyor.

Gerçek piyasa değeri tek merkezde toplanacak

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, uygulamanın 2026'nın ilk çeyreğine kadar İstanbul'da, 2027 yılı ortasına kadar ise 81 ilde devreye alınacağını açıklamıştı. Sistem kapsamında tapu kayıtları, kadastro bilgileri, imar planları, mimari projeler, ulaşım imkanları, sosyal donatılar ve gerçek satış verileri tek bir veri havuzunda toplanacak.

"Gayrimenkul sektörünün dijital hafızası olacak"

Gayrimenkul Uzmanı Şenay Araç, yeni sistemin yalnızca taşınmazların değerini belirlemeye yönelik olmadığını belirterek, "Bu sadece bir fiyat belirleme sistemi değildir. Aynı zamanda gayrimenkul sektörünün dijital hafızası olacaktır." dedi. Araç, gerçek satış verilerinin kayıt altına alınmasıyla değerleme raporlarının daha sağlıklı hazırlanacağını ifade etti.

Tapu harcı ve ekspertiz süreçlerini de etkileyecek

Araç, uzun yıllardır tapuda düşük bedelle satış yapılmasının vergi kaybına ve kayıt dışılığa neden olduğunu belirterek, "Gayrimenkul Değer Bilgi Merkezi ile birlikte tapu işlemlerindeki satış bedelleri çok daha yakından takip edilecek. Böylece tapu harçları ve emlak vergilerinin gerçek değerler üzerinden hesaplanması hedefleniyor." ifadelerini kullandı.

Birçok alanda kullanılacak

Yeni sistemin yalnızca alım satım işlemlerinde değil; kamulaştırma bedellerinin belirlenmesi, mahkemelerde hazırlanan bilirkişi raporları, bankaların ekspertiz çalışmaları, belediyelerin planlama süreçleri, kentsel dönüşüm projeleri ve yatırım analizlerinde de önemli bir veri kaynağı olması bekleniyor.

Şenay Araç, sağlıklı veri altyapısının spekülatif fiyat hareketlerinin önüne geçebileceğini belirterek, "Gayrimenkulde en önemli unsur güvendir. Güven ise doğru bilgiyle başlar. Doğru bilginin olduğu yerde gerçek değer ortaya çıkar. Gerçek değerin olduğu yerde ise hem vatandaş hem sektör hem de devlet kazanır." değerlendirmesinde bulundu.