Gayrimenkul Proje Pazarlama ve Satış Platformu (GPPS), konut satış istatistiklerinin değerlendirilme biçimine ilişkin yeni bir öneri gündeme getirdi. Platform adına açıklama yapan Kurucu Başkan Bilge Özdemir, yeni konut üretimi ile mevcut konutların el değiştirmesinin farklı ekonomik faaliyetler olduğunu vurguladı.

Konut stoku yalnızca sıfır konutlardan oluşmalı

Özdemir’e göre daha önce satılmış bir konutun yeniden satışa çıkarılması, yeni konut arzı anlamına gelmiyor. İkinci el piyasası mevcut konutların el değiştirdiği bir alanı temsil ederken, konut stoku inşaat şirketleri, proje geliştiriciler ve gayrimenkul yatırım ortaklıklarının ürettiği, henüz alıcı bulmamış konutlardan oluşuyor.

Bu nedenle GPPS, konut stokunun yalnızca birinci el, sıfır konutlar üzerinden hesaplanması gerektiğini savunuyor. İki piyasanın aynı veri setinde birleştirilmesinin yeni konut arzının doğru analiz edilmesini zorlaştırdığına dikkat çekiyor.

Konut fiyat endeksleri için ayrı değerlendirme istendi

Özdemir, emlak portalları, kredi başvuruları ve değerleme raporlarından elde edilen verilerin ağırlıklı olarak ikinci el piyasasındaki fiyat hareketlerini yansıttığını belirtti. Bu verilerin güncel konut üretim maliyetleri ve birinci el satış koşulları için doğrudan gösterge kabul edilmemesi gerektiğini ifade etti.

Birinci el konut fiyatlarının da farklı bir dinamiğe sahip olduğunu kaydeden Özdemir, proje geliştirme süreçleri nedeniyle satış fiyatlarının resmi kayıtlara 12 ila 36 ay önceki koşullarla yansıyabildiğini öne sürdü. Bu gecikmenin güncel maliyetlerle geçmiş dönem fiyatları arasında fark oluşturduğunu belirterek, analizlerde üretim maliyetleri ve proje sürelerinin dikkate alınmasını istedi.

2027 için kamu kurumlarına yeni raporlama önerisi

GPPS; Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, TÜİK, Hazine ve Maliye Bakanlığı, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bir öneri sundu.

Platform, 2027 yılından itibaren birinci el ve ikinci el konut satışlarının adet, fiyat ve stok verilerinin ayrı rapor ve bültenlerde yayımlanmasını talep ediyor. Böylece yeni konut üretiminin performansı ile mevcut konutların el değiştirme hareketlerinin birbirinden bağımsız analiz edilebileceği belirtiliyor.