Türkiye’de hanehalklarının harcama alışkanlıklarını ortaya koyan 2025 yılı verileri, bütçelerde en büyük yükün konut ve kira giderleri olduğunu gösterdi. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Hanehalkı Bütçe Araştırması sonuçları, barınma maliyetlerinin haneler üzerindeki baskısının devam ettiğini ve gelir seviyesine göre bu yükün belirgin şekilde değiştiğini ortaya koydu.

TÜİK 2025 verileri açıklandı

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2025 yılı Hanehalkı Bütçe Araştırması sonuçları, hanelerin tüketim harcamalarındaki dağılıma ışık tuttu. Veriler, Türkiye genelinde harcama kalemleri içinde konut ve kira giderlerinin açık ara öne çıktığını gösterdi.

Konut ve kira harcamaları ilk sırada

Araştırmaya göre hanehalklarının tüketim amaçlı harcamaları içinde en büyük pay yüzde 29,3 ile konut ve kira giderlerine ayrıldı. Bu kalemi yüzde 20,5 ile ulaştırma, yüzde 17,3 ile gıda ve alkolsüz içecek harcamaları izledi.

Harcamalarda en düşük payı ise yüzde 0,8 ile sigorta ve finansal hizmetler aldı. Eğitim harcamaları yüzde 1,8’de kalırken, sağlık harcamalarının payı yüzde 2,2 olarak hesaplandı.

Gelir düştükçe barınma yükü artıyor

Gelir seviyesine göre yapılan inceleme, düşük gelirli hanelerde barınma ve gıdanın bütçeyi daha fazla zorladığını ortaya koydu. En düşük gelir grubundaki haneler, harcamalarının yüzde 38,7’sini konut ve kiraya ayırırken, gıda ve alkolsüz içeceklerin payı yüzde 29,2 oldu. Aynı grupta ulaştırmaya ayrılan pay ise yüzde 8,6’da kaldı.

En yüksek gelir grubunda ise tablo değişti. Bu grupta ulaştırma harcamalarının payı yüzde 25’e yükselirken, konut ve kira yüzde 25,7, gıda harcamaları ise yüzde 12,4 seviyesinde gerçekleşti. Böylece yüksek gelirli hanelerin ulaştırmaya ayırdığı payın, düşük gelirli hanelere kıyasla yaklaşık üç kat daha fazla olduğu görüldü.

Gelir kaynağı harcama dengesini belirliyor

Hanelerin gelir kaynağı da harcama alışkanlıklarını etkiledi. Maaş, ücret ve yevmiye geliriyle geçinen haneler bütçelerinin yüzde 26,4’ünü konut ve kiraya, yüzde 21,9’unu ulaştırmaya ve yüzde 16’sını gıdaya ayırdı.

Müteşebbis geliriyle geçinen hanelerde ise ulaştırma harcamalarının payı yüzde 25,9’a çıkarken, konut ve kira yüzde 25,5, gıda harcamaları ise yüzde 17 olarak kaydedildi.

Tek kişilik hanelerde kira yükü daha yüksek

Hane büyüklüğüne göre yapılan değerlendirmede, tek yaşayan bireylerin bütçelerinde konut ve kira giderlerinin çok daha baskın olduğu görüldü. Tek kişilik haneler gelirlerinin yüzde 41’ini barınmaya ayırırken, ulaştırmanın payı yüzde 14,4, gıdanın payı ise yüzde 14,3 seviyesinde kaldı.

Altı ve daha fazla kişinin yaşadığı kalabalık hanelerde ise gıda harcamaları yüzde 23,7’ye yükselirken, konut ve kira giderleri yüzde 24,4 olarak hesaplandı.

Gıda israfında taze ürünler öne çıkıyor

Araştırmanın dikkat çeken başlıklarından biri de gıda israfı oldu. Hanelerde en fazla israf edilen ürün grubunun yüzde 39,7 ile taze meyve ve sebzeler olduğu belirlendi. Bu grubu yüzde 32,5 ile ekmek, yüzde 15,1 ile süt ve süt ürünleri takip etti.