İstanbul’da riskli yapı stokunun büyüklüğü kentsel dönüşümü gündemin önemli başlıklarından biri haline getirirken, dönüşüm sürecinde taşınmazların nasıl değerleneceği de kritik bir konu olarak öne çıkıyor. Kent genelinde yaklaşık 1,5 milyon bağımsız bölümün risk taşıdığı, bunların yaklaşık 600 bininin acil dönüşüm kapsamında bulunduğu belirtiliyor.

ARGE Gayrimenkul Değerleme Süreçlerinden Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Kemal Cem Onursal, doğru değerlemenin hak sahipleri arasında güven ve uzlaşma sağlanmasında önemli rol oynadığını belirtti.

Her dairenin değeri aynı değil

Çok sayıda hak sahibinin bulunduğu kentsel dönüşüm projelerinde bağımsız bölümlerin değerlerinin objektif kriterlerle belirlenmesi gerekiyor.

Aynı binadaki dairelerin katı, cephesi, büyüklüğü, konumu ve kullanım özellikleri farklılaşabildiği için tüm taşınmazların aynı değerde değerlendirilmemesi gerektiği ifade ediliyor.

Değerlemede birçok kriter dikkate alınıyor

Taşınmaz değerlemesinde yalnızca metrekare büyüklüğü veya konuma bakılmıyor. Kat, cephe, kullanım niteliği, tapu ve imar durumu, ruhsat bilgileri ile bölgedeki emsal satış değerleri de değerlendirmeye dahil ediliyor.

Özellikle hak sahibi sayısının yüksek olduğu projelerde verilerin güncel ve sistematik biçimde yönetilmesi, değerleme sonuçlarının tutarlı olması açısından önem taşıyor.

Yapay zekâ değerleme süreçlerini destekliyor

Gayrimenkul değerleme çalışmalarında dijital teknolojilerin kullanımı da yaygınlaşıyor. ARGE Gayrimenkul Değerleme, değerleme süreçlerinde Creative Solution tarafından geliştirilen SADES sisteminden yararlanıyor.

Sistem; belge yönetimi, veri doğrulama, saha verilerinin dijitalleştirilmesi ve rapor kontrolü gibi süreçlerde değerleme uzmanlarına destek sağlıyor.

Uzlaşmada rakam kadar güven de önemli

Kemal Cem Onursal, kentsel dönüşümde kalıcı uzlaşmanın yalnızca ortaya çıkan rakam üzerinde anlaşmaya bağlı olmadığını, bu rakamın hangi kriterlerle hesaplandığının da hak sahipleri tarafından anlaşılmasının önemli olduğunu vurguladı.

Onursal’a göre verilerin doğru yönetildiği, değerleme uzmanlığının teknolojiyle desteklendiği ve hesaplama yöntemlerinin şeffaf olduğu bir sistem, dönüşüm süreçlerindeki anlaşmazlıkların azaltılmasına katkı sağlayabilir.