Türkiye’de kentsel dönüşüm çalışmaları hız kazanırken, uygulamada yaşanan bazı sorunlar projelerin tamamlanma süresini uzatıyor. Gayrimenkul hukuku ve sektör uzmanları; maliklerin anlaşmazlıklarından finansman sıkıntısına, müteahhit seçiminden ruhsat işlemlerine kadar birçok başlığın dönüşümün önündeki temel engeller olduğunu belirtiyor.

Malikler arasındaki anlaşmazlıklar süreci uzatıyor

Gayrimenkul Hukuku Enstitüsü Başkanı Ali Yüksel, dönüşüm sürecinin maliklerin kendi aralarındaki ilişkileri, vatandaş-müteahhit ilişkisini ve belediye ayağını birlikte değerlendirmek gerektiğini söyledi. Yüksel’e göre yöntemin baştan belirlenmemesi ve gerekli analizlerin yaptırılmaması projeyi 3-4 yıl geciktirebiliyor.

Uzmanların dikkat çektiği başlıca sorunlar şöyle:

Finansman yetersizliği
Malikler arasındaki anlaşmazlıklar
Müteahhit seçiminde yapılan hatalar
Yetersiz teminat ve mali güvence
Uzun süren ruhsat işlemleri
Belediyelerdeki bürokratik gecikmeler
Vekalet ve miras kaynaklı sorunlar
Hukuki uyuşmazlıklar ve davalar
Eksik veya ayıplı konut teslimleri
İskan, abonelik ve kat mülkiyeti sorunları
Müteahhidin mali gücü mutlaka araştırılmalı

Yüksel, maliklerin müteahhit seçerken yalnızca lisans ve bitirme belgelerine bakmaması gerektiğini belirterek, şirketin geçmiş projelerinin ve finansal durumunun da incelenmesini önerdi. Yüksel, "Müteahhidin bilançosunu, ödenmemiş çeklerini, icra veya iflas takibi olup olmadığını araştırmaları lazım." dedi.

Ruhsat sürecinde 60 gün detayı

Ruhsat işlemlerinin de dönüşümde önemli bir gecikme kaynağı olduğuna dikkat çekildi. Yüksel, gerekli belgeler eksiksiz sunulmasına rağmen belediyenin ruhsat işlemini 60 günden fazla geciktirmesi halinde Bakanlığa başvuru yapılabileceğini söyledi.

Teslimde eksikler de yeni sorunlara yol açıyor

Tüketiciler Konfederasyonu Başkanı Aziz Koçal ise konut teslimlerinde düşük kaliteli malzeme, eksik işçilik, tamamlanmamış ortak alanlar, otopark ve asansör sorunları ile iskan ve abonelik eksikliklerinin sık görüldüğünü belirtti. Uzmanlar, teslim sırasında tüm eksikliklerin tutanağa yazılmasını ve fotoğraflarla kayıt altına alınmasını öneriyor.

Kentsel dönüşüm uzmanları, sürecin hızlanması için finansman imkanlarının güncellenmesi, ruhsat işlemlerinin dijitalleştirilmesi, kurumlar arası koordinasyonun artırılması ve uyuşmazlıkların daha hızlı çözülebileceği mekanizmaların oluşturulması gerektiğine dikkat çekiyor.