Konut satışlarının yüksek faizler ve finansmana erişimde yaşanan sıkıntılar nedeniyle yavaşlaması, kentsel dönüşüm kapsamında evlerini boşaltan binlerce ailenin de kiralık konut arayışına yönelmesiyle kiralık piyasasında rekabet daha da arttı. Arzın talebi karşılamakta yetersiz kalması ise kiracı seçiminde dengeleri büyük ölçüde ev sahipleri lehine çevirdi.

Kiracı adaylarından kapsamlı bilgi isteniyor

Sektör temsilcilerine göre özellikle yüksek kira bedelli konutlarda ev sahipleri, kiracı adaylarını yalnızca gelir durumuna göre değil, çalışma geçmişi ve mali profiline göre de değerlendiriyor. Maaş bordrosu, SGK hizmet dökümü, banka hesap hareketleri, Findeks kredi notu ve kredi kartı limit bilgisi gibi belgeler sıkça talep edilirken, bazı ilanlarda kefil, yüksek depozito veya bir yıllık peşin kira şartı da aranıyor.

Sosyal medya ve eski ev sahibi referansı da devrede

Kiracı değerlendirme süreci artık finansal belgelerle sınırlı kalmıyor. Bazı ev sahipleri adaylardan önceki ev sahibini referans göstermelerini isterken, ödeme alışkanlıkları ve komşuluk ilişkileri hakkında bilgi edinmeye çalışıyor. Emlak danışmanlarına göre sözleşme öncesinde sosyal medya hesaplarını inceleyen ev sahiplerinin sayısı da artıyor. Evcil hayvan beslenmesi, evden çalışma düzeni ve yaşam tarzına ilişkin paylaşımlar kimi zaman değerlendirme kriteri haline geliyor.

"Güven sorunu zirveye çıktı"

Gayrimenkul uzmanı Murat Gözüpek, "Eskiden mal sahipleri için düzenli gelir beyanı yeterliydi. Ancak son yıllarda artan kira uyuşmazlıkları ve uzayan tahliye davaları güven sorununu zirveye taşıdı." dedi. Gözüpek, artan talep ve sınırlı arz nedeniyle ev sahiplerinin kiracı seçiminde daha seçici davrandığını belirtti.

Benzer mağduriyetler yaşayan ev sahibi Ahmet Cantanır ise, "Şimdi evimi yeniden kiraya verirken elbette en ince ayrıntısına kadar araştıracağım. İnsanlar bize kızıyor ama kimse bana haksızsın demesin. Sütten ağzı yanan yoğurdu üfleyerek yiyor." ifadelerini kullandı.

Uzmanlardan KVKK uyarısı

Avukat Volkan Karabağ ise ev sahiplerinin güven arayışı ile kiracıların kişisel verilerinin korunması arasında hassas bir denge bulunduğunu vurguladı. Karabağ, kredi kartı limiti veya ayrıntılı banka hesap dökümü gibi hassas kişisel verilerin paylaşılmasının hukuken zorunlu tutulamayacağını, bu süreçte KVKK ve özel hayatın gizliliği hükümlerinin gözetilmesi gerektiğini belirtti.