Türkiye’de konuta erişim güçleşirken, barınma sorununa yönelik alternatif modeller de gündeme geliyor. “Yeni/Yeniden Kooperatifçilik ve Üretimin Finansmanı” kitabının yazarı Hüseyin Ölmez, konut alımını finanse etmek yerine doğrudan yeni konut üretimine odaklanan bir Millî Konut Politikası önerisinde bulundu.

Sosyal kiralık konutlar yaygınlaştırılabilir

Önerinin temel başlıklarından biri, ev sahibi olamayan vatandaşların gelirlerine uygun konutlarda yaşayabilmesini sağlayacak sosyal kiralık konutların yaygınlaştırılması. Modelde, güvenli ve sürdürülebilir barınma olanaklarının daha geniş kesimlere ulaştırılması amaçlanıyor.

Kooperatiflerde şeffaflık ve denetim vurgusu

Geçmişte yaşanan kötü yönetim ve suiistimaller nedeniyle güven kaybeden konut kooperatifçiliğinin yeniden yapılandırılması da öneriler arasında yer alıyor. Proje bazlı hesaplar, bağımsız mali ve teknik denetim, şeffaf ödeme süreçleri ve yöneticilerin sorumluluklarının açık biçimde belirlenmesi öngörülüyor.

Millî Konut Fonu kurulması öneriliyor

Model kapsamında sosyal konutlardan elde edilen kira gelirlerinin ve uzun vadeli konut geri ödemelerinin yeniden üretime aktarılması için Millî Konut Fonu kurulması öneriliyor. Böylece kaynakların yalnızca mevcut konutların satın alınmasına değil, yeni konutların inşasına yönlendirilmesi hedefleniyor.

Kamu, kooperatifler ve özel sektör birlikte çalışacak

Öneride devletin planlama, düzenleme ve denetim görevlerini üstlenmesi; kooperatiflerin, sosyal konut kuruluşlarının ve özel sektörün üretim kapasitesinden yararlanılması öngörülüyor. Kamu arazilerinin bir bölümünün erişilebilir konut üretimine ayrılması ve vatandaşların tasarruflarıyla üretim sürecine katılabilmesi de modelin unsurları arasında bulunuyor.

Ölmez, konut politikasının yalnızca üretilen konut sayısıyla değerlendirilmemesi gerektiğini savunuyor. Öneri, bölgesel ihtiyaçları ve gelir gruplarını dikkate alan, 20-30 yıllık planlamaya dayalı bir konut politikası oluşturulmasını hedefliyor. Modelin hayata geçirilmesine ilişkin kesinleşmiş bir uygulama takvimi ise metinde yer almıyor.