Türkiye’de konut piyasasında satışları baskılayan unsurlara bir yenisi eklendi. Yüksek konut fiyatları ve kredi maliyetlerinin yanı sıra, birikimini altın olarak değerlendiren vatandaşların beklediği fiyat artışını görememesi de konut alım kararlarını etkiliyor. Temmuz ayında Türkiye genelinde 123 bin 603 konut satılırken, satışlar geçen yılın aynı ayına göre yüzde 17 azaldı.

Altın yükselmeyince konut planları ertelendi

Yılın başında hızlı yükselen altın fiyatları ocak sonunda ons altında yaklaşık 5 bin 600 dolar, gram altında ise 8 bin lira seviyelerini gördü. Sonraki dönemde ise fiyatlarda dalgalı ve aşağı yönlü bir seyir yaşandı.

Birikimini altına yatırarak konut için peşinat oluşturmayı planlayan vatandaşların, altın fiyatlarındaki bu seyir nedeniyle beklediği finansmana ulaşamadığı belirtiliyor. Böylece konut fiyatları reel olarak gerilerken, alım için gerekli peşinatı oluşturmakta zorlanan tüketiciler satın alma kararını öteliyor.

Faizsiz finansman sisteminde de benzer tablo

Altınla peşinat oluşturamayanların, “evim sistemi” olarak bilinen faizsiz finansman modellerine girişlerini de ertelediği ifade ediliyor. Bu sistemlerde yüksek peşinat ödeyenler konut veya araca daha erken ulaşabilirken, sonraki ödeme yükleri de daha düşük olabiliyor.

Konut fiyatları enflasyonun gerisinde

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın temmuz verilerine göre Konut Fiyat Endeksi aylık yüzde 1,5 artarak 234,8 seviyesine yükseldi. Yıllık artış yüzde 25 olurken, fiyatlar reel olarak yüzde 5,1 geriledi.

Böylece konut fiyatları son 29 ayın 28'inde enflasyon karşısında değer kaybetmiş oldu. Ancak fiyatlardaki reel gerileme, peşinat sorununu aşamayan vatandaş için tek başına alım fırsatına dönüşemedi.

Kredi maliyeti de yükseldi

Konut kredilerinde de maliyetler arttı. En düşük faiz oranı yüzde 2,49 seviyesinden yüzde 2,87’ye yükseldi. Daha önce yüzde 2,49 faizle kullanılan 2 milyon TL’lik kredinin aylık taksiti yaklaşık 52 bin TL ve toplam geri ödemesi 6,3 milyon TL olurken, yüzde 2,87 faizle taksit yaklaşık 59 bin TL’ye, toplam geri ödeme ise 7,16 milyon TL’ye çıktı.

Altın fiyatlarında yılın son çeyreğinde beklenen yükselişin gerçekleşmesi halinde ise peşinat oluşturmak isteyen vatandaşların konut piyasasına yeniden dönmesi bekleniyor.