Kiralık konut piyasasında yüksek kira bedellerinin yanı sıra peşin ödeme ve depozito talepleri de kiracıları zorlamaya devam ediyor. Bazı ev sahiplerinin altı aylık ya da bir yıllık peşin kira istemesi tartışmaları beraberinde getirirken, uzmanlar kira sözleşmelerinde yer alan maddelerin uzun vadeli sonuçlar doğurabileceği konusunda uyarıyor.

Peşin kira şartı sözleşmede yer alıyorsa geçerli olabiliyor

Gayrimenkul Hukuku Uzmanı Av. Ali Güvenç Kiraz, kira bedelinin hangi dönemlerde ödeneceğinin tarafların anlaşmasıyla sözleşmede belirlenebileceğini ifade etti. Buna göre, kiracının sözleşme imzalanırken peşin ödeme şartını kabul etmesi halinde bu hüküm geçerliliğini koruyor.

Kiraz, bir yıllık peşin ödeme kararlaştırılan sözleşmelerde, uzayan kira dönemlerinde de aynı ödeme yönteminin devam edeceğine dikkat çekerek, kiracının sonraki yıllarda tek taraflı olarak aylık ödemeye geçemeyeceğini belirtti.

Depozitoda yasal sınır üç aylık kira

Türk Borçlar Kanunu'na göre depozito tutarı en fazla üç aylık kira bedeli kadar olabiliyor. Bunun üzerinde talep edilen güvence bedellerinin ise hukuken geçerli olmadığı belirtiliyor.

Uzmanlara göre, depozito dışında "ek güvence" adı altında alınan bedellerin iadesi talep edilebiliyor. Kiracının bu yönde bir sözleşmeyi imzalamış olması da bu hakkını ortadan kaldırmıyor.

Bu sözleşme maddeleri geçersiz sayılıyor

Kiraz, kira sözleşmelerinde yer alsa bile bazı hükümlerin hukuken uygulanamayacağını söyledi. Buna göre;

Emlak vergisinin kiracı tarafından ödeneceğine ilişkin maddeler,
TÜFE sınırının üzerinde kira artışı öngören hükümler,
Kiracının özel yaşamını kısıtlayan şartlar, kanuna aykırı olduğu için geçersiz kabul ediliyor.

Depozito nasıl iade ediliyor?

Depozitonun hangi tutarda geri ödeneceği ise kira sözleşmesindeki hükümlere göre değişiyor. Sözleşmede depozitonun alındığı tutar üzerinden iade edileceği belirtilmişse bu hüküm uygulanıyor. Böyle bir düzenleme bulunmaması halinde ise Yargıtay kararları doğrultusunda depozitonun, tahliye tarihindeki kira bedeli esas alınarak hesaplanması mümkün olabiliyor. Böylece yıllar içinde artan kira bedeli, iade edilecek depozito tutarını da etkileyebiliyor.