konomist ve siyasal iktisatçı İnan Mutlu, sosyal medya hesabından yaptığı değerlendirmede, yapay zekâ destekli analizlerin geçmiş konut satışlarını incelemeye başladığını belirterek vatandaşların dikkatli olması gerektiğini söyledi.

Tapuda düşük bedel beyanı risk oluşturabilir

Türkiye’de uzun yıllardır bazı konut satışlarında tapu harcı maliyetini azaltmak amacıyla satış bedelinin gerçek değer yerine belediye rayiç bedeline yakın gösterildiği biliniyor. Mutlu, bu yöntemle gerçekleştirilen işlemlerin yeni denetim sistemleri kapsamında yeniden değerlendirilebileceğini ifade etti.

Yapay zekâ destekli sistemlerin tapu kayıtları, banka hareketleri, ilan sitelerindeki fiyatlar ve bölgedeki emsal satışları karşılaştırarak analiz yapabildiğine dikkat çeken Mutlu, geçmişte düşük bedelle beyan edilen işlemler nedeniyle vatandaşların ek vergi ve cezalarla karşılaşabileceğini öne sürdü.

Algoritmalar her detayı göremeyebilir

İnan Mutlu, yapay zekâ sistemlerinin taşınmazların tüm özelliklerini eksiksiz değerlendiremeyebileceğini savundu. Bir konutun bakımsız, hasarlı, tadilat gerektiren ya da bulunduğu binanın özellikleri nedeniyle emsallerinden daha düşük bedelle satılmış olabileceğini belirten Mutlu, algoritmaların bu farklılıkları her zaman doğru şekilde analiz edemeyebileceğini söyledi.

Bu nedenle yalnızca ortalama piyasa verilerine dayalı değerlendirmelerin bazı durumlarda hatalı sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekildi.

Belgelerin saklanması önem taşıyor

Uzmanlar, olası bir inceleme veya izahat talebi durumunda vatandaşların satışa ilişkin tüm belgeleri muhafaza etmesinin büyük önem taşıdığını vurguluyor. Banka dekontları, satış sözleşmeleri, ekspertiz raporları, tapu kayıtları ve taşınmazın satış tarihindeki durumunu gösteren belgeler, olası itiraz süreçlerinde önemli delil niteliği taşıyabiliyor.

Vergi kayıp ve kaçağıyla mücadelede yapay zekâ kullanımının önemli bir araç olduğu değerlendirilirken, her taşınmazın kendine özgü koşullarının dikkate alınmasının da hukuki açıdan büyük önem taşıdığı belirtiliyor.