Binaların deprem güvenliğini tehdit eden kolon kesme, duvar yıkma ve taşıyıcı sisteme müdahale gibi uygulamaların önüne geçilmesi için yeni bir denetim mekanizması hazırlanıyor. Bakanlığın taslağına göre, 2021 yılından itibaren iş bitirme aşamasına gelen ve iskan izni alan yeni binalar için zorunlu olan Bina Kimlik Sertifikası (BKS) bulunan yapılar, 5 yılda bir gözlemsel denetime tabi tutulacak.

Kolonlar ve bina kat sayısı incelenecek

1 Ocak 2027'de yürürlüğe girmesi planlanan düzenleme kapsamında denetimler, Bakanlık tarafından görevlendirilecek yapı denetim kuruluşlarınca gerçekleştirilecek.

Periyodik denetimlerde bina kat sayısının ve taban alanının ruhsata uygunluğu, dış cephe çıkmaları, özellikle bodrum ve zemin gibi kritik katlardaki kolonların durumu kontrol edilecek. Ayrıca güçlendirme gerektirebilecek çatlaklar, istinat duvarları, asansörlerin periyodik kontrolü ve binanın kullanım amacının resmi belgelerle uyumu da incelenecek.

Aykırılıklar fotoğraf ve videolarla raporlanacak

Denetimlerde tespit edilen ruhsata aykırı uygulamalar ve taşıyıcı sisteme yönelik müdahaleler fotoğraf ve video kayıtlarıyla belgelenecek. Hazırlanacak teknik raporlarda usulsüzlüğün hangi dönemde gerçekleştiğinin yanı sıra sorumlu yapı denetim kuruluşu, şirket müdürleri ve denetim personelinin bilgilerinin de yer alması öngörülüyor.

Denetimlere kolluk kuvvetleri de eşlik edebilecek

Binalar için her yıl ocak ayında elektronik ortamda görevlendirme yapılacak. İlgili yapı denetim kuruluşunun, görevlendirmeyi takip eden en geç iki ay içinde bina yöneticisi, maliklerden biri veya mahalle muhtarı eşliğinde inceleme gerçekleştirmesi planlanıyor.

Denetim ekibinin tehdit edilmesi veya şiddete maruz kalması durumunda kolluk kuvvetleri eşliğinde işlem yapılacak. İnceleme sonucunda aykırılık tespit edilmesi halinde belediyeler veya valilikler tarafından İmar Kanunu kapsamında yıkım, mühürleme ya da güçlendirme işlemleri başlatılacak.

Öte yandan 1 Ocak 2027'den itibaren yapı ruhsatı alacak, inşaat alanı 10 bin metrekare ve üzerindeki binalarda Enerji Kimlik Belgesi'nin yanı sıra Bina Yaşam Döngüsü Analizi Belgesi sunulması da zorunlu hale gelecek.