Türkiye’nin deprem riski taşıyan yapı stokunun yenilenmesi için finansman arayışları sürerken, sektörden uzun vadeli birikime dayalı yeni bir model önerisi geldi. İMSİFED ve İMSİAD Başkanı Şeref Demir, Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) ile Zorunlu Deprem Sigortası’nın (DASK) aynı finansman mekanizmasında buluşturulmasını önerdi.

DASK’ın kapsamı genişletilsin

Demir, DASK’ın yalnızca deprem sonrasında hasar ödemesi yapan bir sigorta sistemi olarak kalmaması gerektiğini belirtti. Önerilen modelde DASK ödemelerinin aylık ve düzenli hale getirilmesi, vatandaşların yaptığı ödemelere BES’te olduğu gibi devlet katkısı sağlanması öngörülüyor.

Toplanan tutarların profesyonel fonlarda değerlendirilmesiyle yıllar içinde önemli bir dönüşüm sermayesi oluşturulabileceği ifade ediliyor.

Birikim konuta bağlı olacak

Modelin dikkat çeken noktalarından biri ise birikimin kişiye değil, doğrudan konuta bağlı olması. Buna göre yıllar boyunca oluşan birikim, yapı riskli hale geldiğinde veya kentsel dönüşüm kapsamına alındığında yeniden inşa sürecinde kullanılabilecek.

Konutun satılması halinde ise birikimin eski malik tarafından çekilmesi yerine yeni malike devredilmesi planlanıyor. Böylece dönüşüm için oluşturulan kaynak konutla birlikte korunmuş olacak.

Milyonlarca konut için kaynak oluşturulabilir

Demir, düşük tutarlı ödemelerin milyonlarca konutu kapsayacak şekilde uygulanması halinde uzun vadede büyük bir finansman kapasitesi yaratabileceğini belirtti. Böylece dönüşüm maliyetinin yapı riskli hale geldiğinde tek seferde ortaya çıkması yerine yıllara yayılarak karşılanması hedefleniyor.

Demir ayrıca merkezi ve yerel yönetimlerin yanı sıra finans, sigorta, fon ve inşaat sektörlerinin ortak hareket ederek sürdürülebilir bir kentsel dönüşüm finansman modeli oluşturması gerektiğini vurguladı.

Kaynak: Ekonomim