Yüksek faiz ve krediye erişimdeki sıkı koşullar konut piyasasındaki hareketliliği sınırlamaya devam ediyor. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) ağustos verilerine göre toplam konut satışları geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 14,7 azalarak 127 bin 410 oldu.

Dünya Gazetesi yazarı Naki Bakır, piyasadaki gelişmeleri değerlendirerek özellikle nakit ve krediyle yapılan satışlardaki hareketliliğe dikkat çekti.

Peşin satışlarda düşüş hızlandı

Ağustosta peşin, senetli ve takas yöntemlerini kapsayan diğer satışlar yüzde 18,3 düşüşle 105 bin 279’a geriledi. İlk el satışları yüzde 4,5 azalarak 44 bin 378, ikinci el satışları ise yüzde 19,4 düşerek 83 bin 32 oldu.

İpotekli satışlar ise yüzde 7,2 artışla 22 bin 131’e yükseldi. Bu kategoride ilk el satışlar yüzde 8,1, ikinci el satışlar yüzde 6,9 arttı.

Bakır, aylık ve 8 aylık verilerin piyasada nakit alıcının doyuma ulaştığına ve peşin satışlardaki düşüşün hızlandığına işaret ettiğini belirtti.

Sekiz aylık satış 1 milyonu aşamadı

Ocak-ağustos döneminde toplam konut satışları yüzde 6,8 düşerek 950 bin 529 oldu. Satışların 308 bin 394’ü ilk el, 642 bin 135’i ikinci el konutlardan oluştu.

Bakır, kredili satışlardaki artışın hazirandaki yüzde 72’nin üzerindeki seviyeden temmuzda yüzde 23,7’ye, ağustosta ise yüzde 7,2’ye gerilediğine dikkat çekti. Sürdürülebilir büyüme için kredi maliyetlerinin daha makul seviyelere inmesi gerektiğini belirtti.

İşyeri satışları da geriledi

Ağustosta işyeri satışları yüzde 6,4 azalarak 15 bin 937’ye indi. İlk el işyeri satışları yüzde 5,2 artarken ikinci el satışlar yüzde 11,1 geriledi. İlk 8 ayda toplam işyeri satışı da yüzde 5,3 düşüşle 118 bin 198 oldu.

Yabancıya satışta yıllık artış sınırlı kaldı

Yabancılara konut satışları ağustosta yüzde 0,1 artışla 1.938 olarak gerçekleşti. Toplam satışlar içindeki pay yüzde 1,5 oldu. En fazla konut Rusya, Ukrayna ve İran vatandaşlarına satıldı.

Ocak-ağustos döneminde yabancılara yapılan satışlar ise yüzde 6,3 azalarak 13 bin 141’e geriledi. Bakır, yabancı yatırımcıdaki gerilemede dış sermaye girişindeki zayıflama, göç ve vatandaşlık politikalarındaki değişiklikler ile konut fiyatlarının etkili olduğunu değerlendirdi.